علت کم شدن فشار آب برداشت دستگاه تصفیه آب خانگی

کم شدن فشار آب خروجی از شیر برداشت دستگاه تصفیه آب، یکی از رایج ترین مشکلاتی است که معمولاً بعد از چند سال استفاده رخ می دهد. خیلی اوقات افراد تصور می کنند دستگاه خراب شده یا عمر آن به پایان رسیده است، اما در واقع این افت فشار دلایل مشخص و کاملاً فنی دارد که با شناسایی درست، به راحتی حل می شود.

برای عیب یابی سریع و بدون حاشیه، قطعات و علل مختلفی که باعث بروز این مشکل می شوند بررسی شده اند. روند عیب یابی دقیقاً بر اساس «عیب»، «علت واقعی»، «روش تشخیص» و «راه حل» تدوین شده است تا بدون تلف شدن وقت، مشکل دستگاه برطرف شود.

فشار نرمال دستگاه تصفیه آب خانگی چقدر است؟

قبل از اینکه دنبال علت کم شدن فشار آب دستگاه تصفیه آب خانگی بگردیم، باید بدونیم فشار طبیعی خروجی چقدره.

در دستگاه‌های خانگی مخصوصاً مدل‌های اسمز معکوس(RO)، آب از چند مرحله فیلتر عبور می‌کنه و داخل مخزن ذخیره میشه. به همین دلیل فشار خروجی معمولاً از آب شهری کمتره، اما نباید خیلی ضعیف باشه.

به طور معمول:

✔️ یک لیوان آب باید در حدود ۵تا ۱۰ثانیه پر شود.

✔️ جریان آب باید پیوسته باشد، نه قطره‌ای.

اگر لیوان بیشتر از ۱۵–۲۰ ثانیه طول می‌کشه پر بشه یا جریان آب حالت نخ‌مانند و خیلی ضعیف داره، احتمالاً دستگاه نیاز به بررسی داره

از کجا بفهمیم دقیقاً مشکل از کجاست؟ (راهنمای سریع عیب‌یابی)

عیب مشاهده شده	علت اصلی احتمالی	سریع ترین روش تست	راه حل
کم شدن فشار بعد از برداشت ۲پارچ	خالی شدن باد مخزن یا سوراخ شدن تیوپ	سنگین بودن مخزن	باد زدن مخزن یا تعویض مخزن
خروج قطره ای و همیشگی آب	گرفتگی فیلتر ممبران	بستن شیر مخزن و تست خروجی	تعویض ممبران و فیلتر پیش تصفیه
افت فشار با وجود سالم بودن مخزن	گرفتگی فیلتر ۵ یا ۶	تست فشار آب قبل و بعد فیلتر	تعویض فیلترهای پست کربن/مینرال
کارکرد مداوم پمپ بدون پر شدن مخزن	ضعیف شدن پمپ یا آداپتور	بررسی عقربه گیج فشار	تعویض کلگی پمپ یا آداپتور
فشار خوب شیلنگ، فشار کم شیر برداشت	رسوب مغزی شیر برداشت	تست خروجی شیلنگ زیر سینک	تعویض مغزی یا کل شیر

با دنبال کردن دقیق مراحل عیب یابی فوق، به راحتی می توان علت کم شدن فشار آب برداشت دستگاه تصفیه آب خانگی را پیدا کرده و بدون صرف هزینه های اضافی، فشار آب خروجی را مثل روز اول قوی و یکنواخت کنید.

قبل از شروع، یک مشکل شایع رو بررسی کنیم و بعدش بریم سراغ آیتم های دیگر، اگر آب از شیر دستگاه تصفیه میاد ولی سریع کم میشه و قطع میشه تنها دلیلش میتونه :

مشکل در مخزن ذخیره (کم بودن باد یا خرابی تیوپ داخلی)

۱. تنظیم نبودن یا تخلیه باد مخزن ذخیره

عیب:
آب در ثانیه های اول با فشار خوب از شیر برداشت خارج می شود، اما بعد از برداشتن یک یا دو پارچ، فشار به یکباره افت کرده و خروجی آب بسیار باریک یا قطره قطره می شود.

علت واقعی:
دستگاه های تصفیه آب اسمز معکوس (RO) برای ذخیره آب از مخزن های تحت فشار استفاده می کنند. داخل این مخزن ها یک تیوب لاستیکی (دیافراگم) وجود دارد که آب را در یک طرف و هوا را در طرف دیگر نگه می دارد. به مرور زمان، هوای فشرده پشت دیافراگم از طریق والو خارج شده یا فشار آن کم می شود. در نتیجه، نیروی کافی برای بیرون فرستادن آب وجود ندارد.

چطور بفهمیم؟
مخزن دستگاه را تکان دهید. اگر مخزن سنگین است (یعنی پر از آب است) اما آب از شیر روی سینک با فشار خارج نمی شود، مشکل از باد مخزن است. همچنین اگر درپوش والف باد مخزن (مشابه والف دوچرخه) را باز کنید و سوزن آن را فشار دهید(با نوک پیچ گوشتی یا سوزن):

حالت اول: تنظیم نبودن باد مخزن: اگر هیچ هوایی خارج نشد، یا کمی هوا خارج شد ، باد خالی شده است.
حالت دوم: سوراخ شدن یا پارگی تیوپ داخلی (خیلی شایع): اگر به جای هوا، آب خارج شد(حتی یک قطره)، و مخزن خیلی سنگین است، تیوب داخل مخزن پاره شده است.

راه حل:
* در صورت خالی شدن باد: ابتدا مخزن را از دستگاه جدا کنید سپس آب داخل مخزن را در فضای باز کاملاً تخلیه کنید. سپس با یک تلمبه باد (تلمبه باد دستی زمان بر و خسته کننده هست) یا باد برقی، مخزن را تا فشار استاندارد (بین ۶ تا ۸ PSI) باد بزنید و در ادامه صبر کنید تا آب کاملا تخلیه شود سپس میزان باد با گیج اندازه گیری شود واین فشار در زمانیکه منبع خالی از آب است باید گرفته شود.

( فشار مناسب مخزن روی برچسب آن نوشته شده است و همیشه در محدوده 6 الی 10PSI است و دقت کنید که این فشار را با فشار WORKING PRESSURE و یا OPERATION PRESSURE اشتباه نگیرید که همیشه در محدوده 50 الی 100PSI هستند)

* در صورت پاره شدن تیوب (خروج آب از والو باد): مخزن قابل تعمیر نیست و باید به طور کامل تعویض شود.

باد کردن مخزنهای دستگاه های تصفیه آب کیس دار :

تنظیم فشار هوای مخزن در دستگاه های تصفیه آب کیس دار (کابینتی) نیازمند رعایت دقیق مراحل فنی است تا دیافراگم داخلی آسیب نبیند. ابتدا جریان برق دستگاه را قطع کرده و شیر ورودی آب را کاملاً ببندید. برای تخلیه کامل آب موجود در مخزن، شیر برداشت روی سینک را باز بگذارید. در مدل های کیس دار، مخزن معمولاً درون بدنه قرار دارد؛ بنابراین باید کاور دستگاه را باز کرده تا به والو سوزنی هوا در قسمت بالایی یا جانبی مخزن دسترسی پیدا کنید. در نگاه اول پیچیده هست ولی کار دشواری نیست. و در زیر تصویر یک نمونه از دستگاه های کیسی رو میبیند.

پس از دسترسی به والو، گیج فشارسنج را به آن متصل کنید. در صورتی که فشار زیر ۶ PSI باشدو تیوپ هم سوراخ نشده باشد ، با استفاده از تلمبه باد، شروع به باد زدن کنید. همزمان با ورود هوا، آب باقیمانده درون دیافراگم از شیر برداشت خارج می شود. فرآیند باد زدن را تا زمانی ادامه دهید که خروج آب متوقف شود و فشار استاندارد مخزن در حالت کاملاً خالی روی ۶ تا ۸ PSI تثبیت گردد. تزریق بیش از حد هوا موجب کاهش گنجایش ذخیره سازی آب خواهد شد.

در مرحله آخر، درپوش والو را بسته، کاور کیس را در جای خود قرار داده و شیر ورودی و برق دستگاه را وصل کنید. با این اقدام، افت فشار خروجی آب به طور کامل برطرف می شود.

نحوه هم‌فشار کردن مخزن اتمسفریک

در مخزن اتمسفریک ، چیزی به نام «تنظیم باد» مثل مخزن دیافراگمی نداریم. شیر یا مسیر هوا باید به هوای محیط راه داشته باشد. لازم نیست با تلمبه یا پمپ، هوا وارد مخزن کنید.کاری که انجام می‌دهیم در واقع برقرار کردن ارتباط مخزن با هوای محیط از طریق مسیر ونت/هوا است تا فشار داخل مخزن با فشار اتمسفر برابر شود و باید تمام آب درون مخزن تخلیه شود و سپس شیر پایین را باز کنید و هوا وارد مخزن میشود و مشکل حل می شود .

اگر این مشکل نبود به بررسی بقیه موارد بپردازید:

سایر علت‌های کم شدن فشار آب تصفیه

۲. گرفتگی یا کثیف شدن فیلتر ممبران (مرحله ۴)

عیب:
فشار آب برداشت همواره بسیار کم است، مخزن دستگاه پر نمی شود و پمپ دستگاه ساعت ها بدون خاموش شدن کار می کند.

علت واقعی:
فیلتر ممبران قلب تصفیه آب است و منافذ آن اندازه ۰.۰۰۰۱ میکرون دارند. اگر فیلترهای پیش تصفیه به موقع تعویض نشوند یا سختی آب ورودی بسیار بالا باشد، املاح سنگین و کلسیم روی روزنه های ممبران رسوب کرده و مانع عبور آب می شوند.

چطور بفهمیم؟
شیر روی مخزن ذخیره را کاملاً ببندید و شیر برداشت روی سینک را باز کنید. دستگاه را به برق بزنید تا پمپ روشن شود. در حالت عادی باید یک باریکه آب باریک و مدام از شیر خارج شود. اگر آب فقط به صورت قطره قطره می چکد یا اصلاً نمی آید، ممبران مسدود شده است.

راه حل:
فیلتر ممبران باید تعویض شود. هنگام تعویض ممبران، حتماً فیلترهای مراحل ۱ تا ۳ را هم تعویض کنید تا ممبران جدید دوباره سریعاً دچار رسوب گرفتگی نشود.

۳. انسداد فیلترهای پیش تصفیه (مراحل ۱، ۲ و ۳)

عیب:
دستگاه دیر به دیر خاموش می شود، تولید آب تصفیه شده افت شدید پیدا کرده و فشار خروجی نهایی کم شده است.

علت واقعی:
فیلترهای پیش تصفیه شامل فیلتر الیافی (پلی پروپیلن) و فیلترهای کربنی هستند. فیلتر الیافی گل ولای و زنگ زدگی لوله ها را جذب می کند. اگر این فیلترها از ذرات معلق اشباع شوند، مسیر عبور آب ورودی به پمپ و ممبران مسدود شده و دبی آب به شدت کاهش می یابد.

چطور بفهمیم؟
به هوزینگ شفاف مرحله اول نگاه کنید. اگر فیلتر الیافی به رنگ قهوه ای تیره یا سیاه درآمده است، کاملاً مسدود شده است. راه دیگر این است که شیلنگ ورودی به پمپ را باز کنید؛ اگر جریان آب ورودی بسیار ضعیف باشد، فیلترهای سه گانه گرفتگی دارند.

راه حل:
فیلترهای مراحل ۱، ۲ و ۳ را تعویض کنید. زمان استاندارد برای تعویض این فیلترها هر ۴ تا ۶ ماه یک بار است.

۴. گرفتگی فیلترهای خطی نهایی (پست کربن و مینرال)

عیب:
مخزن دستگاه کاملاً پر است و فشار باد آن هم تنظیم است، پمپ نیز درست کار می کند، اما آب از شیر برداشت روی سینک با باریکه بسیار ضعیف می آید.

علت واقعی:
فیلتر پست کربن (مرحله ۵) و فیلتر مینرال (مرحله ۶) در مسیر خروجی مخزن به سمت شیر برداشت قرار دارند. ذرات کربن یا املاح معدنی درون این فیلترها ممکن است متراکم شده یا رسوب بگیرند و خروجی آب را مسدود کنند.

چطور بفهمیم؟
شیلنگ خروجی از فیلتر پست کربن (یا مینرال) که به سمت شیر برداشت می رود را باز کنید. شیر مخزن را بفرستید؛ اگر آب با فشار عالی از شیلنگ خارج شد اما از شیر برداشت نمی آید (یا قبل از فیلتر فشار خوب است و بعد از آن کم می شود)، مشکل از گرفتگی همین فیلترها است.

راه حل:
فیلترهای خطی (پست کربن و مینرال) را تعویض کنید. عمر مفید این فیلترها معمولاً یک سال است.

۵. ضعیف شدن پمپ یا آداپتور (ترانس) دستگاه

عیب:
دستگاه کار می کند اما فشار آب خروجی بسیار پایین است و روند پر شدن مخزن ساعات زیادی طول می کشد.

علت واقعی:
پمپ تصفیه آب باید فشاری بین ۶۰ تا ۱۲۰۰ PSI ایجاد کند تا آب از غشای ممبران عبور کند. با گذشت زمان، هد پمپ (کلگی) دچار ساییدگی می شود یا دیافراگم آن می سوزد. همچنین ضعیف شدن ترانس برق (آداپتور) باعث می شود ولتاژ کافی (۲۴ ولت) به پمپ نرسد و پمپ با حداکثر توان کار نکند.

چطور بفهمیم؟
گیج فشار روی دستگاه را بررسی کنید. وقتی پمپ روشن است، عقربه باید فشاری بالای ۵۰ یا ۶۰ PSI را نشان دهد. اگر عقربه روی ۲۰ یا ۳۰ ایستاده باشد، فشار پمپ پایین است. راه دیگر، لمس آداپتور است؛ اگر بیش از حد داغ می شود یا صدای نویز شدیدی دارد، افت ولتاژ وجود دارد.

راه حل:
* اگر ترانس نیم سوز شده، آن را تعویض کنید.
* اگر پمپ افت فشار دارد اما موتور سالم است، تعویض «کلگی پمپ» مشکل را حل می کند.
* در صورت سوزانی کامل موتور پمپ، کل مجموعه پمپ باید تعویض شود.

۶. رسوب گرفتگی یا خرابی مغزی شیر برداشت

عیب:
فشار آب در تمام بخش های دستگاه مناسب است، شیلنگ متصل به شیر برداشت فشار عالی دارد، اما آب از علمک شیر روی سینک بسیار ضعیف خارج می شود.

علت واقعی:
آب تصفیه شده ریزترین رسوبات باقی مانده را به سمت شیر برداشت می برد. همچنین جنس مغزی شیرهای برداشت اگر از برنج بی کیفیت باشد، دچار خوردگی و رسوب می پذیرد و مسیر داخلی شیر تنگ می شود.

چطور بفهمیم؟
شیلنگ زیر شیر برداشت را باز کنید. شیر مخزن را باز کنید؛ اگر آب با سرعت و فشار زیاد از شیلنگ بیرون زد، تمام قطعات دستگاه سالم هستند و مشکل فقط خود شیر برداشت روی سینک است.

راه حل:
مغزی شیر برداشت را باز کرده، رسوب زدایی کنید یا یک مغزی جدید جایگزین کنید. در صورت قدیمی بودن شیر، تعویض کامل شیر برداشت پیشنهاد می شود.

۷. خرابی شیر برقی یا چهارراهی اتوماتیک

عیب:
آب به مخزن نمی رسد یا خروجی آب شیر برداشت نوسان شدید دارد و قطعی کامل رخ می دهد.

علت واقعی:
قطع کن اتوماتیک (چهارراهی یا شیر برقی) وظیفه دارد با پر شدن مخزن، مسیر آب ورودی را قطع کند. اگر مجاری داخلی چهارراهی رسوب بگیرد یا دیافراگم آن گیر کند، مسیر عبور آب به سمت ممبران و مخزن مسدود یا بسیار تنگ می شود.

چطور بفهمیم؟
مسیر عبور آب از چهارراهی یا شیر برقی را بررسی کنید. اگر آب وارد این قطعه می شود اما خروجی آن به سمت ممبران جریان بسیار کمی دارد، قطعه مسدود شده است.

راه حل:
چهارراهی های آنالوگ قدیمی را تعویض کنید. بهترین کار، تبدیل سیستم چهارراهی به سیستم «شیر برقی» است که دقت و عمر بسیار بالاتری دارد.

۸. تاخوردگی، له شدگی یا کیپ شدن شیلنگ های رابط

عیب:
فشار آب خروجی ناگهانی و بدون هیچ دلیل قبلی کم شده است.

علت واقعی:
شیلنگ های پلی اتیلنی دستگاه تصفیه آب خرد و شکننده نیستند اما در اثر جابه جایی وسایل زیر سینک، تعویض فیلتر یا داغ شدن مجاور لوله های آب گرم، ممکن است دچار خمیدگی شدید یا تاخوردگی شوند.

چطور بفهمیم؟
مسیر شیلنگ ها را از ورودی آب تا شیر برداشت، مخزن و فیلترها با چشم و دست دنبال کنید.

راه حل:
قسمت تاخورده شیلنگ را صاف کنید. اگر شیلنگ تغییر شکل دائمی داده، بخش آسیب دیده را برید یا شیلنگ را تعویض کنید.

۹. خرابی زانویی سوپاپ دار (یک طرفه) هوزینگ ممبران

عیب:
آب تولیدشده توسط ممبران به مخزن نمی رود یا به سمت فاضلاب بازمی گردد و فشار برداشت کاهش می یابد.

علت واقعی:
در خروجی آب تصفیه شده فیلتر ممبران، یک زانویی یک طرفه (سوپاپ دار) قرار دارد که اجازه نمی دهد آب ذخیره شده در مخزن به سمت فاضلاب یا ممبران برگردد. اگر فنر یا اورینگ این سوپاپ خراب شود، فشار آب داخل سیستم افت می کند.

چطور بفهمیم؟
دستگاه را خاموش کنید و شیر مخزن را باز بگذارید. اگر آب مخزن از طریق مسیر فاضلاب شروع به خروج کرد، سوپاپ یک طرفه خراب است.

راه حل:
زانویی سوپاپ دار خروجی ممبران را تعویض کنید (قطعه ای بسیار ارزان اما حیاتی).

۱۰. افت فشار آب ورودی ساختمان

عیب:
دستگاه تصفیه آب کلاً روشن نمی شود یا خروجی بسیار ضعیفی دارد.

علت واقعی:
سیستم تصفیه آب برای شروع کار به حداقل فشار آب ورودی (حدود ۲۰ تا ۲۵ PSI) نیاز دارد تا سنسور فشار پایین (Low Pressure Switch) فعال شود. اگر فشار آب شهر در طبقات بالا یا در ساعات پیک مصرف افت کند، دستگاه کار نمی کند.

چطور بفهمیم؟
شیر آب سرد شهری روی سینک را باز کنید. اگر فشار آب شیر اصلی ساختمان هم به شدت افت کرده باشد، علت متوجه دستگاه تصفیه نیست.

راه حل:
استفاده از پمپ تقویت فشار برای ساختمان، یا تنظیم سنسور فشار پایین دستگاه برای عمل کردن در فشارهای کمتر.